Rozasea (rosacea), genellikle yüzde yanak , burun , çene ve alın çevresinde kalıcı ya da tekrarlayan kızarıklık, kılcal damar belirginliği, sivilce benzeri kabarıklıklar ve hassasiyet ile seyreden kronik ve iltihaplı bir cilt hastalığıdır. Dünya nüfusunun %10’una kadarını etkilediği düşünülen rozasea özellikle 30-50 yaş arası açık tenli kadınlarda görülme eğilimindedir. Burunda kalınlaşma ile seyreden ve rinofima adı verilen formu ise daha nadirdir ve sıklıkla erkeklerde görülür.
Rozaseanın kesin nedeni bilinmemekle birlikte, genetik yatkınlık, bağışıklık sistemi tepkileri, nörovasküler düzensizlikler, Demodex adı verilen cilt akarları ve çevresel tetikleyicilerin rozaseaya neden olduğu düşünülmektedir.
Rozaseanın başlıca tetikleyicileri şunlardır:
- Sıcak hava, soğuk rüzgar veya ani sıcaklık değişimleri
- Güneş ışığı (UV maruziyeti)
- Sıcak banyo, sauna veya buhar uygulamaları
- Rüzgâr, nem düşüklüğü, klima gibi çevresel kurutucular
- İçecekleri sıcak tüketmek (çay, kahve, sıcak çikolata vb.)
- Baharatlı yiyecekler , Alkol, özellikle kırmızı şarap, fermente gıdalar, olgun peynirler
- Stres ve duygusal gerilim
- Yoğun fiziksel aktivite
- Menapoz dönemindeki hormonal değişiklikler
- Alkol veya mentol içeren kozmetikle, tahriş edici cilt bakım ürünleri
- Kortizonlu kremlerin uzun süreli kullanımı
Kapsamlı bir dermatolojik muayene ve bazı gerekli durumlarda deriden alınan basit bir örnekle inceleme sonrası medikal tedavi ve uygun bir cilt bakımı rutini ile hastalık kontrol altına alınabilir. Tedavi rozasea tipine göre kızarıklığı baskılamak ve / veya iltihaplı sivilceleri gidermeye yönelik şekillendirilir. İlk seçenek medikal tedavide kremler ve ya jeller verilebilirken, iltihaplı formlarda ağızdan antibiyotik veya antiinflamatuvar ilaçlar eklenebilir.
Tedavinin başarısı için destekleyici bakım ve yaşam tarzı düzenlemeleri büyük önem taşır. Güneşten korunma, alkol, mentol, parfüm içermeyen nazik cilt temizliği ve nemlendirici kullanımı ile tetikleyicilerden kaçınmak tedavinin daha hızlı ve etkili olmasını sağlar.
Kızarıklıkların ve kılcal damar belirginleşmesinin ( teleınjiektazilerin ) tedavisi için IPL ve daha yeni teknoloji ile BBL (broad band light) ışık sistemleri ile ndyag lazer gibi vaskuler lazerlerden etkili şekilde faydalanılır.
IPL (intense pulse light ) ve BBL (broad band light)’lerin geniş spektrumlu (500–1200 nm) filtrelenebilir ışık atımları oksijenlenmiş hemoglobin tarafından seçici olarak emilir, bu sayede vasküler yapılar ısınır ve koagüle olur . Yüzeysel damarlar kaybolur ve eritem( kızarıklık ) azalır.
Ayrıca dermiste kollajenin yeniden şekillenmesini uyararak cilt kalitesine katkı sağlar.
3-4 hafta ara ile ortalama 3–5 seanslık uygulamalar sonrası eritemde ve telenjiektazilerde belirgin azalma, iltihaplı sivilce benzeri kabarıklıkların çıkışında azalma izlenir. İşlem ağrısız, kolay uygulanabilirdir ve işlem sonrası iyileşme süresi gerektirmez. Hasta sosyal yaşama hemen dönebilir. İyilik hali genellikle 6 ay- 1 yıl arası sürer. Bazı hastalarda iyilik halinin devamı için idame seansları gerekebilir.