Benlerin (nevüslerin) dermatoskopik muayenesi, benlerin çıplak gözle görülemeyen yapısal özelliklerini incelemek için dermatoskop adı verilen özel bir büyüteç ve ışık kaynağı yardımıyla yapılan muayenedir. Böylece cilt altı pigment dağılımı ve damar yapılarını net biçimde görüntüleyebiliriz. Gerekirse dijital dermatoskopi ile bu görüntüler kaydedilir ve zaman içindeki değişiklikler izlenebilir. Bu yöntem ile iyi huylu ve şüpheli ben ayrımı yapılabilir, erken evredeki melanom gibi melanositik lezyonlar tanınabilir.
Malign melanom gelişimi için en önemli ve değiştirilebilir çevresel risk faktörü, UV ışınlarına maruz kalmaktır.
Yoğun ve aralıklı güneşe maruz kalma, ayrıca çocuklukta güneş yanığı öyküsü en yüksek riskle ilişkilidir. Yine kronik sürekli güneşe maruz kalma ise melanom dışı cilt kanserleri ile ilişkili bulunmuştur.
Melanom için kişiye ait risk faktörleri ise melanositik nevüslerin sayısı, aile öyküsü ve genetik yatkınlıktır. 100’den fazla nevüsü olan hastalarda melanom riskinin 7 kat arttığı belirlenmiştir. Tipik bir solaryum seansında maruz kalınan UVA miktarı, sıradan açık hava aktiviteleri ve hatta güneşlenme sırasında maruz kalmaya kıyasla önemli ölçüde daha yüksektir.
Yeni çıkan veya değişim gösteren benler (renk, şekil, boyut, kaşıntı, kanama), ailesinde melanom öyküsü olan kişiler, çok sayıda beni bulunan bireyler, açık tenli, güneşte kolay yanan cilt tipine sahip kişiler, önceden melanom veya displastik nevüs tanısı almış hastalar için dermatoskopik muayene gerekir.
Risk faktörleri olan, ilk dermatoskopik muayeneden sonra uygun görülen hastalara ben haritalaması yapılır. Ben haritalama (nevüs haritalama): Derideki benlerin dermatoskopla tek tek incelenip fotoğraflanması, yerlerinin dijital olarak kaydedilmesi ve zaman içindeki değişimlerin takip edilmesidir. Bu yöntem, melanom (cilt kanseri) riskini erken saptamak için kullanılır.
Tüm bu işlemlerden sonra şüpheli görülen ben küçük cerrahi müdahale ile çıkarılır ve kesin tanı için patolojiye gönderilir . Benler hemen çevresinden lokal anestezi ile uyuşturulup, kesilerek çıkarılır ve kalan doku sütun ( dikiş ) ile kapatılır. Cerrahi müdahale sonrası yerleşim yeri ve yaranın büyüklüğüne göre dikişler 5-10 günde alınır.
Benler her zaman şüpheli oldukları için değil bazen deriden kabarık olması, yerleşim yeri nedeniyle sık travmatize olması ya da görüntüsü rahatsız ediyorsa da kozmetik amaçla alınabilir. Ancak her ne sebeple alınmış olursa olsun çıkartılan doku mutlaka patolojiye gönderilmelidir.
Lazerle ben alma işlemi ise gerçek benler için uygun değildir. Lazer müdahale sonrası patolojik inceleme mümkün olmaz, derinin derin tabakalarını tutan nevüsler lazer müdahalesi sıklıkla tekrarlar ve benin tamamını yakan derin uygulamalar kötü kozmetik sonuçlar oluşturabilir.
Klinik ve dermatoskopik incelemede kesinlikle iyi huylu (benign) olduğu saptanan , halk arasında ben olarak adlandırılan ancak nevüs hücresi içermeyen çıkıntılı, yumuşak, kahverengi ya da deri renginde benleri ya da estetik açıdan rahatsız eden pütürlü yüzeyli yaşlılık benleri( seboreik keratozlar) ve damar benleri ( Cherry hemangiomlar) karbondioksit lazer ile alınabilir.